سێ پسیارێن گرنگ بۆ تووشبوویێن کۆرۆنایێ و خێزانێن وان

نوش نیوز، نیوار محەمەد سەلیم:

پرسيار: ئه‌رێ دشيان دايه‌ هه‌كه‌ كه‌سه‌ك تووشى نه‌خۆشيا ڤايرۆسێ كۆرۆنا بيت چاره‌سه‌ريێ ل مال وه‌ربگريت؟
به‌رسڤ: دشيانا وان كه‌سێن تووشبوويێن بێ نيشان و ئه‌وێن نيشانێن سڤك هه‌ين و هه‌تا راده‌كى سڤك دايه‌ ل مال چاره‌سه‌ريێ وه‌ربگرن، ب مه‌رجه‌كى ژيێ وان دبن 60 ساليێ دابيت، ديسا هه‌كه‌ جگار كێش نه‌بيت و چو نه‌خۆشيێن دومدرێژ نه‌بن وه‌كو ئێشێن دلى و سوكه‌رى و په‌نجه‌شێر و نه‌خۆشيێن گولچيسك و ئاڤه‌رۆيا.

سه‌ر وان پێدڤيه‌ ل گه‌ل كارمه‌ندێن ساخله‌ميێ يێن به‌رپرس ژ كۆڤيد 19 باخڤن كا چه‌ند يا گۆنجايه‌ ئه‌و نه‌خۆش ل مال بمينيت و چاره‌سه‌ريێن پێدڤى بۆ روو ب رووبوونا ڤى ڤايرۆسى وه‌ربگريت.

كارمه‌ندێن ساخله‌ميێ يێن مه‌شقدايى د ڤى وارى دا رۆله‌كێ مه‌زن يێ هه‌يى د پشته‌ڤانيكرنا نه‌خۆشى و خێزانێ دا ل مال يان ب رێيا تله‌فۆنێ يان نوشداريا ژ دوور ب ريێا تيمێن خۆپاراستنێ.

پرسيار: هه‌كه‌ كه‌سه‌ك يێ نه‌خۆش بيت ب ڤايرۆسێ كۆرۆنا و چاره‌سه‌ريێ ل مال وه‌ربگريت، چ ل سه‌ر وى و خێزانێ پێدڤيه‌ بهێته‌ كرن؟
به‌رسڤ: هه‌كه‌ك رێنما و رێكار يێن هه‌ين پێدڤيه‌ بهێنه‌ بكارئينان ل ده‌مێ نه‌خۆشه‌كێ كۆڤيد 19 ل مال چاره‌سه‌ريێ وه‌ربگريت و ل دووڤ ڤان خالێن ل خوارێ دياركرى:
• پێدڤيه‌ نه‌خۆش ل ژووره‌كا تايبه‌ت بيت، هه‌كه‌ دشيان دا نه‌بوو، پێدڤيه‌ هه‌ر چنه‌ بيت مه‌تره‌كێ يێ ژ كه‌سێن دى دوور بيت.

• دڤێت هه‌وا ب باشى ژ ژوورا نه‌خۆشى ب ده‌ركه‌ڤيت باشتره‌ (ساحيبه‌ك) و ب تايبه‌ت جهێن هه‌ڤپشك، په‌نجه‌ر ژى د ڤه‌كرى بن هه‌كه‌ دشيان دابيت و ژينگه‌ها ژوورێ بۆ وێ مه‌ره‌مێ يا گۆنجاى بيت.
• هندى دشيان دا بيت، پێدڤيه‌ نه‌خۆش ده‌مامكێ بكه‌تێ، ب تايبه‌ت ل ده‌مێ د ژوور ڤه‌ يێ ب تنێ نه‌بيت و ل ده‌مێن دشيان دا نه‌بيت دووربوونا قانوونى د ناڤبه‌را خۆ و كه‌سێن دى دا ب پارێزيت، هه‌ر چ نه‌بيت ب مه‌تره‌كێ.
ه پێدڤيه‌ ئه‌و خێزان پێشوازيێ ل مێڤانان نه‌كه‌ت.
• پێدڤيه‌ كه‌سه‌ك ب تنێ چاڤدێريا كه‌سێ تووشبوويى بكه‌ت هه‌كه‌ د شيان دا بيت و باشتره‌ ژى ئه‌وى كه‌سى چو نه‌خۆشيێن ب مه‌ترسى ل سه‌ر ژيانا وى نه‌بن.
• پێدڤيه‌ ل سه‌ر كه‌سێ چاڤدێريا تووشبوويى دكه‌ت ده‌مامكا نوشدارى ل به‌ر بكه‌ت ل ده‌مێ سه‌ره‌ده‌ريكرن ل گه‌ل نه‌خۆشى، ده‌مامه‌كێ و سه‌روچاڤێن خۆ ژى ده‌ست نه‌ده‌ت و ل ده‌مێ نه‌خۆشى بجهـ دهێليت ده‌مامكێ ب هاڤێژيت و ده‌ستێن خۆ باش بشووت.
• پێدڤيه‌ ئامانێن تێخوارنا تووشبوويى بهێنه‌ جوداكرن ل گه‌ل رائێخ و به‌ته‌نى و جهێ وى. پێدڤيه‌ ژى به‌رده‌وام بهێنه‌ شووشتن و كه‌سێ دى ب كار نه‌ئينيت.
‌ پێدڤيه‌ ئه‌و جهێن نه‌خۆش ده‌ستێ خۆ دكه‌تێ ب كێمى رۆژانه‌ بهێنه‌ تافيكرن و كه‌سێ دى ده‌ست نه‌كه‌تێ.

ل سه‌ر هه‌موو كه‌سێن وێ خێزانێ پێدڤيه‌ ده‌ستێن خۆ ب ئاڤ و سابۆنێ بشوون و ب ره‌نگه‌كێ رێكخستى و ب تايبه‌ت ل ڤان ده‌مان:
– پشتى كوخين و بێهنشينێ.
– به‌رى به‌رهه‌ڤكرنا خوارنێ و ل ده‌مێ به‌رهه‌ڤكرنێ و پشتى به‌رهه‌ڤكرنێ.
– به‌رى خوارنێ.
– پشتى بكارئينانا ده‌ستئاڤێ.
– به‌رى و پشتى چاڤدێريا كه‌سێ تووشبوويى.
– ده‌ما هه‌ست پێ دكه‌ن كو ده‌ستێن وان نه‌ د پاقژن.

ل ده‌مێ بێهنشينێ يان كوخكێ پێدڤيه‌ كه‌فيكه‌ك يا كلينسه‌ك ل به‌ر ده‌ڤى بيت و پشتى بكارئينانێ خۆ ژێ خلاس كه‌ت و دووباره‌ ب كار نه‌ئينيت.
• پێدڤيه‌ به‌رمايكێن كه‌سێ تووشبوويى د ناڤ نايلۆنه‌كێ تايبه‌ت دا بدانى و گرێده‌يى به‌رى خۆ ژێ خلاس بکەت.

پرسيار: ل سه‌ر كه‌سێن تووشبوويى ب كۆڤيد 19 چه‌ند پێدڤيه‌ خۆ ل مال گه‌ره‌نتين بكه‌ن؟

به‌رسڤ: ل سه‌ر وان كه‌سێن تووشبووى ڤايرۆسى كۆرۆنايێ بووين پێدڤيه‌ ماوه‌كێ وه‌سان ل مال بمينن ب پشت راستى بزانن كو ئێدى ڤايرۆس ژ وان ناچيته‌ چو كه‌سێن دى.

باشتره‌ هه‌تا 10 رۆژان خۆ ل مال گه‌ره‌نتين بكه‌ن ئانكو ژ رۆژا ده‌ركه‌فتنا نيشانان هه‌تا سێ رۆژان پشتى ب دووماهى هاتنا نيشانان. ئانكو هه‌تا نه‌خۆشى ل ده‌ف نه‌مينيت.

ل سه‌ر وان كه‌سێن تووشبوويى و نيشان ل ده‌ف نه‌يى، 10 رۆژان خۆ ل مال گه‌ره‌نتين بكه‌ن ژ پشتى ده‌ركه‌فتنا تێستا تاقيگه‌هێ.

زێده‌تر نیشان بده‌

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *