ڤى بابه‌تى بخوينه‌ دێ زانى تو يێ/يا قه‌له‌وى يان نه‌

نوش نيوز: ئدریس ئاسیهى:

دکتۆر به‌دران ئه‌حمه‌د سالح، تایبەتمەندێ دل و هناڤا، بەحس قەلەویێ و هۆکار و چارەسەریێن وێ کر و گوت: قەلەوى، ئانکۆ زێدەبوونا کێشا لەشى ژ قەبارێ خوە یێ سرۆشتى و نهۆ قەلەوى یا نە ساخلەم بوویە ئارێشە و یەک ژ نەخوەشیێن سەردەمە.

گۆتژى: پسیارکرن ل کێشا لەشى گەلەک گرنگە و هەرکەس دشێت ب رێکا ڤێ معادەلا ل خوارێ بزانت قەلەوە یان، نا و چ دەمى سەرەدانا نۆژدارى بکت:

قەبارا لەشى = کێشا لەشى ب کیلۆ گراما/ بلنداهیا بەژنێ (م2)؛ دێ ئەنجام دەرکەڤت و لدوێف ڤى خشتەى دێ زانن د چ ئاستێ کێشێ دانە:

  • کێمتر ژ15 کێمبوونا کێشێ یا گەلەک دژوار
  • ژ15 تا 16 کیمبوونا کێشێ یا دژوار
  • ژ16 تا 5 کێم سەنگى
  • ژ5 تا 25 کێشەکا سرۆشتى
  • ژ25 تا30        زێدەبوونا سەنگى
  • ژ30 تا 35       قەلەوییەکا نۆرمال پلا 1
  • ژ35 تا 40     قەلەوییکا ناڤین   پلا  2
  • بلندتر ژ 40 قەلەویەکا دژوار پلا 3

نۆژدارى بەحس ل هۆکارێن قەلەوى کر و گۆت: قەلەویێ گەلەک هۆکار هەنە و ژ وان:

  • هۆکارێن قنێتى(وراثى).
  • هندەک نەخوەشى دبن هۆکارێ قەلەویێ .
  • ب کارئینانا هندەک دەرمانان، steroid وەکی دیکسون و هندەک دەرمانێن نەخوەشیێن دەروونى.

وهندەک هۆکارێن سەرەکى گرێداى ژیان رۆژانەنە وەکۆ:

  • گەلەک خوارن و کێم لڤلڤین، دبت هۆکارێ کێم سۆتنا کالۆریێ و قەلەویێ.
  • نە رێک و پێکییا خوارنێ و خوارنێن ب لەز و ڤەخوارنێن گازى.
  • کێم نڤستن.
  • تەمەن.
  • بۆ گەلەک جاران دووبارەبوونا دووگیانیێ.

سەبارەت ب کارتێکرنێن نێگەتیڤ یێن قەلەویێ، نۆژدارى گۆت: قەلەوى گەلەک کارتێکرنێ ل سەر جەستەى دکت و دبت هۆکارێ گەلەک نەخوەشیان مینا:

  • بلندبوون شەکرێ ژ جووڕێ دوویێ .
  • بلندبوونا فشارا خوینێ .
  • نەخوەشیێن دلى .
  • جەلتا مێشکى.
  • پەنجەشێرا کۆلۆنێ و مەمکا و پنکریاسێ و مێلاکێ و پرۆستاتا.
  • زیدەبوونا رێژا کۆلسترۆلێ سیانى( TCO ) و نزمبوونا کۆلسترۆلێ ب مفا بۆ دلی(HDL).
  • کێشین دەروونى و هەست ب کێمبوونێ.
  • کێشێن زراڤێ.
  • کارتێکرن لسەر هەناسەدانێ.
  • لاوازبوونا حەز و شیانێن سیکسى.
  • نەخوەشیێن جگەرێ.
  • کارتێکرن لسەر دەورا هەیڤانە یا ئافەرتان.

چاوان ئەم خوە ب پاریزن؟ نۆژدارى تەکەز ل خوە پاراستنێ کر:

  • رۆژانە وەرزشکرن بۆ ماوێ نیڤ دەمژمێرێ.
  • پلان بۆ خوارنەکا ساخلەم دوورى خوارنێن گران و ڤەخوارنێن گازى و گەلەک خوارنا کەسکاتى و فێقى.
  • کێم خوارن.

دکتۆرى بەحس ل مایتێکرنا نۆژدارى کر و گۆت:

ل دەمێ سەرەدانێ نۆژدار دشێت لسەر ڤێ نەخوەشیێ زالببت ب زانینا مێژووا قەلەویێ و ب گرتنا چەند پشکنینان وەکۆ فشارا خوینێ و پشکنینا خوینێ و پشێ و دلى و فرەهییا ناڤتەگێ و دڤیا کەمەرا زەلامى ژ 102 ژcm کێمتر بت و یا ژنێ ژ 80 cm کێمتر بت و دگەل چەندین پشکنێن دى و وەکۆ پێویست دێ رێچارە بۆ نەخوەشى هێتە نڤیسین.

وگۆتژى: جاران نەخوەش د هێت ڤەگوهاستن بۆ نۆژدارێ تایبەتمەند یێ خوارنێ یان یێ دەروونى یان یێ دل و هناڤا و هەگەر پێویستى ب نشتەرگەریێ ژى بت بێ شکە دێ هێتە ڤەگوهاستن بۆ نۆژدارێ تایبەتمەند.

زێده‌تر نیشان بده‌

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *